नेपाल–चीन उत्तरी सीमास्थित कोरलानाका पछिल्लो समय चीनतर्फको प्रमुख वैकल्पिक व्यापारिक मार्गका रूपमा उदाएसँगै भन्सार राजस्व सङ्कलनमा नयाँ कीर्तिमान कायम भएको छ। चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को साढे तीन महिना (कात्तिक १३ सम्म) मा भन्सार कार्यालयले वार्षिक लक्ष्य ९ अर्ब रुपैयाँलाई सहजै नाघ्दै ११ अर्ब ४५ करोड ४७ लाख रुपैयाँ राजस्व असुली गरेको छ। रसुवागढीको भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण उत्तरी सीमाका पुराना नाकाहरू पूर्ण रूपमा ठप्प बनेपछि मुख्य व्यापारिक कन्टेनरहरू डाइभर्ट भएर कोरलातर्फ सोझिनु नै यस नाकाको व्यापारिक उछालको प्रमुख कारण मानिएको छ।
भौगोलिक रूपमा कठिन मानिने उपल्लो मुस्ताङको ४,६५० मिटर उचाइमा अवस्थित यस नाकाबाट व्यापारिक गतिविधि तीव्र बने पनि नेपालको वैदेशिक व्यापार सन्तुलन भने चरम निराशाजनक देखिएको छ। साउनदेखि कात्तिक १३ सम्मको अवधिमा कोरला नाका हुँदै २६ अर्ब १ करोड रुपैयाँभन्दा बढीका चिनियाँ मालवस्तु आयात हुँदा नेपालबाट भने जम्मा २८ करोड ६३ लाख रुपैयाँ बराबरका वस्तु मात्र चीनतर्फ निर्यात भएका छन्। आयातको तुलनामा निर्यातको यो नगन्य अंशले उत्तरतर्फको व्यापारमा नेपाल झन्डै १०० गुणा बढी व्यापार घाटाको चपेटामा परेको छ।
राजस्व सङ्कलनको मुख्य हिस्सा चीनबाट आयातित ६ हजार ५०१ वटा विद्युतीय सवारीसाधन (ईभी) र तिहार लक्षित उपभोग्य वस्तुहरूको जाँचपासले ओगटेको छ। दसैँपछिको १५ दिनमा मात्रै २ हजार ५७५ वटा ईभी भित्रिनु र ३ अर्ब १२ करोडभन्दा बढी राजस्व थपिनुले नेपाली बजारमा चिनियाँ ईभीको उच्च मागलाई पुष्टि गर्छ। यद्यपि, अचानक बढेको यो व्यापारिक चाप धान्न सडक पूर्वाधार, सुख्खा बन्दरगाह र सीमापार क्वारेन्टाइनजस्ता संरचनाहरूको स्तरोन्नति नहुँदा दीर्घकालीन रूपमा सीमा व्यापार व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बन्न सक्ने देखिन्छ।
