९ चैत्र २०८२, आईतवार

नेतृत्वको शून्यतामा सडकको शासन


नेपालको वर्तमान राजनीति कुनै सामान्य संक्रमणकाल होइन, यो नेतृत्वको असफलताको प्रत्यक्ष प्रमाण हो। सरकार फेरिन्छ, गठबन्धन बदलिन्छ, तर जनताको जीवन उस्तै रहन्छ। यही निरन्तरताबाट जन्मिएको आक्रोश आज सडकमा देखिएको छ, जसलाई केहीले ‘अस्थिरता’ भन्छन्, तर वास्तविकतामा यो दबिएको असन्तुष्टिको विस्फोट हो।

आजको आन्दोलन कुनै एक दल, एक नेता वा एक निर्णयविरुद्ध मात्र होइन। यो आन्दोलन राजनीतिक संस्कारविरुद्ध हो—जहाँ सत्ता नै लक्ष्य बन्यो, सेवा होइन। चुनाव जितेपछि जनताको नाम बिर्सिने, जिम्मेवारीभन्दा कुर्सी ठूलो ठान्ने प्रवृत्तिले लोकतन्त्रलाई खोक्रो बनाइदिएको छ।

नेपाली राजनीतिमा सबैभन्दा ठूलो संकट व्यवस्था होइन, नेतृत्वको नैतिक पतन हो। संविधान छ, कानुन छ, संस्थाहरू छन्—तर निर्णय गर्ने इच्छाशक्ति छैन। भ्रष्टाचारलाई सामान्यीकरण गरिएको छ, अकर्मण्यतालाई परिस्थितिको दोष दिइएको छ, र जनताको धैर्यलाई कमजोरी ठानिएको छ।

यहीँबाट युवाको उदय भएको हो। सडकमा देखिएको आवाज आवेग मात्र होइन, यो भविष्यको संकेत हो। राजनीति युवाले बिगारेको होइन, राजनीतिले युवालाई बाध्य बनाएको हो। जब संस्थागत मार्गहरू बन्द हुन्छन्, तब सडक खुल्छ। जब संसद मौन हुन्छ, तब जनता बोल्छ।

खतरा आन्दोलनमा होइन, आन्दोलनको सन्देश नबुझ्ने सत्तामा छ। यदि राजनीतिक नेतृत्वले यसलाई पनि समय काट्ने रणनीतिले टार्न खोज्यो भने, अस्थिरता क्षणिक होइन—स्थायी बन्छ। आज चेतावनीको रूपमा उठेको आवाज भोलि विकल्पको रूपमा उभिन सक्छ।

अब प्रश्न स्पष्ट छ—सत्ता परिवर्तन मात्र चाहिएको हो कि राजनीतिक संस्कार परिवर्तन? यदि उत्तर दोस्रो हो भने, नेतृत्वले आत्मसमीक्षा गर्नैपर्छ। नत्र इतिहास फेरि दोहोरिन्छ—नाम फेरिएर, अनुहार फेरिएर, तर परिणाम उस्तै रहन्छ।