सामान्य भाषामा श्रम बजार (Labor Market) भनेको श्रम (Physical or Mental Work) को खरिद-बिक्री हुने वित्तीय थलो हो। जसरी हाटबजारमा सामान वा तरकारी खरिद-बिक्री हुन्छ, त्यसैगरी श्रम बजारमा मानिसहरूको सीप, योग्यता र समयको किनबेच हुन्छ। यहाँ कामदार (श्रमको पूर्ति गर्ने) र रोजगारदाता (श्रमको माग गर्ने) बीच भेटघाट भई निश्चित ज्याला वा तलबमा काम गर्ने/गराउने सहमति हुन्छ।

श्रम बजार मुख्यतया दुईवटा पक्षको सन्तुलनमा आधारित हुन्छ— माग (Demand) र आपूर्ति (Supply)। जब देशमा नयाँ उद्योग, कलकारखाना, प्रविधि र व्यवसायहरूको विस्तार हुन्छ, तब रोजगारदाताहरूले थप जनशक्ति खोज्छन् (अर्थात् श्रमको माग बढ्छ)। अर्कोतर्फ, काम गर्न योग्य र इच्छुक जनशक्ति (श्रमको आपूर्ति) कति उपलब्ध छ भन्ने कुराले बजारको दिशा तय गर्छ।

यस बजारमा श्रमको ‘मूल्य’ भनेको ज्याला वा तलब हो। यदि बजारमा सीपयुक्त जनशक्तिको अभाव छ तर माग धेरै छ भने ज्याला दर माथि जान्छ। यसको विपरीत, काम खोज्नेहरूको संख्या धेरै र रोजगारीको अवसर कम भएमा ज्याला घट्ने वा बेरोजगारी दर बढ्ने अवस्था सिर्जना हुन्छ। त्यसैले श्रम बजारले देशको तलबमान र जीवनस्तर निर्धारण गर्न मुख्य भूमिका खेल्छ।

श्रम बजार केवल औपचारिक (सरकारी वा संस्थागत) क्षेत्रमा मात्र सीमित हुँदैन। यसमा अनौपचारिक क्षेत्र (जस्तै: दैनिक ज्यालादारी, निर्माण कार्य), वैदेशिक रोजगार र आजकल उदाउँदै गरेको ‘गिग इकोनोमी’ (फ्रिल्यान्सिङ वा अल्पकालीन सम्झौतामा आधारित काम) समेत समावेश हुन्छन्। कुनै पनि देशको आर्थिक गतिविधि कत्तिको चलायमान छ भन्ने कुरा श्रम बजारको अवस्थाबाटै थाहा हुन्छ।

अन्ततः, श्रम बजार जुनसुकै अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड हो। दक्ष जनशक्ति तयार पार्नु, उनीहरूलाई स्वदेशमै उपर्युक्त अवसर दिनु र श्रम अनुसारको उचित ज्याला सुनिश्चित गर्नु नै सबल श्रम बजारको आधार हो। जब श्रम बजार सन्तुलित र पारदर्शी हुन्छ, तब मात्र देशको अर्थतन्त्रले दीर्घकालीन र समावेशी विकासको बाटो समात्न सक्छ।